Η Ανθή Φαναράκη γεννήθηκε το 1947 στην Χάλκη, οι γονείς της ήταν από τους τελευταίους κατοίκους της Αλιμιάς. Παντρεύτηκε στα είκοσι πέντε της και έζησε στη Ρόδο για τριάντα χρόνια. Όταν επέστρεψε στην πατρίδα της το 2009 περίμενε πως θα έβρησκε το νησί που άφησε. Τις παρέες, τα πανηγύρια, τα γλέντια στα σπίτια και τα καφενεία με τις λύρες, τις γεμάτες γειτονιές, τις απόκριες και τις γιορτές με τις παραδόσεις τους.
Η Χάλκη όμως δεν ήταν πλέον η ίδια. Ο καημός όσων ντόπιων ζουν ακόμη, είναι πως καθώς χάνονται οι Χαλκίτες, χάνεται και η παράδοση. Κάθε άνθρωπος που φεύγει από το νησί πλέον είναι μεγάλο πλήγμα για όσους μένουν πίσω. Κάποτε με τα πόδια ξεκινούσαν να διασχίσουν το νησί για να ανάψουν το καντήλι στα ξωκλήσια που γιορτάζανε. Τα πανηγύρια με τις λύρες και τα μαντολίνα ξεκινούσανε μετά τον εσπερινό και διαρκούσαν όλη νύχτα, μέχρι την άλλη μέρα το απόγευμα, που ο κόσμος έκανε να γυρίσει πάλι με τα πόδια στα χωριά του.
Με τη λαχτάρα να κρατήσει ζωντανή όσο μπορούσε την ιστορία του νησιού της και την παράδοση, πήρε το 2012 την πρωτοβουλία να μετατρέψει ένα παλιό σπίτι που ανήκε στην οικογένειά της, σε ένα αυτοσχέδιο λαογραφικό μουσείο, ονομάζοντάς το το Παραδοσιακό σπίτι της Χάλκης. «Όταν ήμουν εγώ νέα, καμία κοπέλα δεν επιτρέπονταν να φύγει από το νησί να πάει να σπουδάσει.» Τα κορίτσια έμεναν στο σπίτι τους, βοηθούσαν την οικογένεια και καταπιάνονταν με τις χειροτεχνίες. «Σαν έφευγε απ’ τη ζωή ο άντρας του σπιτιού, τελείωνε για τις γυναίκες η ζωή.».
Μπορεί να ήτανε μεγάλες οι χαρές όπως λέει, αλλά εξίσου μεγάλο ήταν και το πένθος σαν ερχόταν ο θάνατος.
Κείμενο: Χριστίνα Κυπαρισσά

