ΚΑΣΟΣ - Marabou Project https://marabouproject.com/location/kasos/ Η διαφύλαξη της κουλτούρας των νησιών του Αιγαίου μέσα από τον φακό μας Wed, 04 Nov 2026 14:24:17 +0000 el hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.4 https://marabouproject.com/wp-content/uploads/2024/03/cropped-marabou-favicon-32x32.png ΚΑΣΟΣ - Marabou Project https://marabouproject.com/location/kasos/ 32 32 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΙΝΑΚΑΣ https://marabouproject.com/portraits/dodekanisa/kasos/emmanouil-minakas/ Tue, 19 Mar 2024 12:35:21 +0000 https://marabouproject.com/?p=17434 Γεννήθηκε το 1924, τότε που ο χρόνος δεν μετρούσε σε έτη αλλά σε κακουχίες και αντοχές.

Το άρθρο ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΙΝΑΚΑΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> Γεννήθηκε το 1924, τότε που ο χρόνος δεν μετρούσε σε έτη αλλά σε κακουχίες και αντοχές. Δώδεκα χρονών έχασε τον πατέρα — και πήρε στις πλάτες του χωράφια, ζώα και εννιά αδέρφια. Ήξερε από τότε ότι η ζωή δεν χαρίζεται· την καλλιεργείς.

Έγινε ναυτικός. Όχι για να δραπετεύσει — αλλά για να γνωρίσει τον κόσμο. Μπάρκαρε στα καράβια και έλειψε είκοσι χρόνια. Πέρασε τον Ατλαντικό, πάλεψε με κυκλώνες που βούλιαξαν τα αμπάρια και τους ήχους του φόβου. Σώθηκε από θαύμα, όπως λέει. Το βαπόρι έμοιαζε να ’χει χαθεί, μα δεν χάθηκε.

Στην Ολλανδία το ’47, στην Αμερική μετανάστης — μέχρι που τον κάλεσαν να πολεμήσει στο Βιετνάμ. Υπέγραψε να μη σκοτώσει και γύρισε στα χωράφια του, ήσυχα, όπως ήθελε. Τον έδιωξαν. Εκείνος δεν μετάνιωσε.Επέστρεψε στην Κάσο στα 65. Από τότε, με τη γη, με τα ζώα, με τα χέρια του. Έζησε τη χαρά των πανηγυριών και τον όλεθρο μιας φωτιάς που πήρε τις γυναίκες της οικογένειας. Δεν έκλαψε μπροστά μας· τις κουβαλάει μαζί του, ήσυχα, με εκείνο το βλέμμα που έχει δει θάλασσες και φωτιές.Σήμερα, στα 98, σηκώνεται μόνος, φτιάχνει καφέ, πηγαίνει στο καφενείο για τα χαρτιά και τη συντροφιά. Δεν νοσταλγεί, λέει. Δεν κοιτάει πίσω. Θέλει μόνο λίγο ακόμη.Τρία παιδιά, έξι εγγόνια, τέσσερα δισέγγονα. Ένας ολόκληρος κόσμος που γεννήθηκε από έναν άνθρωπο που δεν ήθελε τίποτα άλλο παρά να ζει. Να ζει τίμια, με φως. Ένας από τους τελευταίους της γενιάς που δεν γράφτηκαν σε βιβλία, αλλά που στάθηκαν όρθιοι — σαν πεύκα πάνω στον βράχο, μες στην καταιγίδα.

Κείμενο: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Το άρθρο ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΙΝΑΚΑΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΟΝΟΠΑΡΤΗΣ https://marabouproject.com/portraits/dodekanisa/konstantinos-vonapartis/ Fri, 23 Jun 2023 12:05:56 +0000 https://marabouproject.com/?p=17184 Γεννήθηκε το 1934 και ήταν μόλις δέκα ετών όταν έβλεπε τους Γερμανούς να πνίγουν Ιταλούς και να τους θάβουνε στην παραλία.

Το άρθρο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΟΝΟΠΑΡΤΗΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> Γεννήθηκε το 1934 και ήταν μόλις δέκα ετών όταν έβλεπε τους Γερμανούς να πνίγουν Ιταλούς και να τους θάβουνε στην παραλία. Όταν ο Κωνσταντίνος Βοναπάρτης παρουσιάστηκε νεοσύλλεκτος στην Κέρκυρα, ο στρατηγός διαβάζοντας το επίθετό του, θυμάται να τον ρωτάει «Α μπα, πού το βρήκες εσύ αυτό το όνομα;» και εκείνος αποκρίθηκε αυθόρμητα «Πού να το βρήκα, στον δρόμο; Το κληρονόμησα.», χωρίς να ξέρει όμως πώς ακριβώς κατέληξε η οικογένειά του με το όνομα τούτο.

Τέσσερα χρόνια έκανε ναυτικός. Πήγε στον Περσικό Κόλπο, στο Μπαχρέιν, στην Καλκούτα. Το ταξίδι όμως, έχει πάντα δυσκολίες όπως λέει, όσο καλά και αν είναι, πάντα θα είναι δύσκολα μέσα στη θάλασσα. Του έλειψε η στεριά, η Κάσος με τα βουνά της, που τα ‘χε γυρίσει όλα βόσκοντας τα ζώα από μικρό παιδί, καθώς ξεκίνησε να βοηθάει τον πατέρα του με τη δουλειά. Όταν ξεμπάρκαρε άρχισε να αναλαμβάνει εκείνος τα χωράφια και τα ζωντανά.

Το 2015, το γλαύκωμα και ένα ιατρικό λάθος του στέρησαν σχεδόν ολοκληρωτικά την όραση στα δυο του μάτια και από τότε δεν αισθάνεται πλέον ο ίδιος. Παρότι το σώμα του και η δύναμή του βαστάνε ακόμη, το μάτια του τον κρατάνε μακριά απ’ τις δουλειές του, τις ασχολίες του, από την γη και τα ζώα όπου αισθάνεται ο εαυτός του.

Κείμενο: Χριστίνα Κυπαρισσά

Το άρθρο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΟΝΟΠΑΡΤΗΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> ΜΑΓΚΟΥΦΑΛΑ ΜΑΣΤΡΟΠΑΥΛΟΥ https://marabouproject.com/portraits/dodekanisa/magkoufala-mastropavlou/ Fri, 23 Jun 2023 12:02:19 +0000 https://marabouproject.com/?p=17181 Μαγκαφούλα βαφτισμένη, παρότι την φωνάζουν Φούλα, γεννηθείσα εις την Κάσο το έτος 1927. Μια φορά έφυγε από το νησί της, και αυτό ήταν για να επισκεφθεί την αδερφή της στην Νότιο Αφρική. Τι χρονιά ήτανε, πλέον δεν το θυμάται. Ξέρει μονάχα πως ήταν τότε που ο γιος της ο Νικόλας έκανε το φανταρικό του. Άλλη […]

Το άρθρο ΜΑΓΚΟΥΦΑΛΑ ΜΑΣΤΡΟΠΑΥΛΟΥ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> Μαγκαφούλα βαφτισμένη, παρότι την φωνάζουν Φούλα, γεννηθείσα εις την Κάσο το έτος 1927. Μια φορά έφυγε από το νησί της, και αυτό ήταν για να επισκεφθεί την αδερφή της στην Νότιο Αφρική. Τι χρονιά ήτανε, πλέον δεν το θυμάται. Ξέρει μονάχα πως ήταν τότε που ο γιος της ο Νικόλας έκανε το φανταρικό του. Άλλη μια φορά ήτανε να φύγει, και αυτό για να πάει πάλι μακριά, ως την Αυστραλία, όπου ζούσε πέντε χρόνια ο άντρας της και είχε ετοιμάσει σπίτι και τους περίμενε να πάνε να ζήσουν όλη η οικογένεια εκεί. Όμως ο γιος τους δεν ήθελε να αφήσει την Κάσο και αυτό τον αρρώστησε. Κανείς δεν έφυγε εν τέλει. Ο άντρας της μπάρκαρε και έπειτα επέστεψε και εκείνος κοντά τους.

Ο πατέρας της ήταν από την Κω. Τον έφεραν στην Κάσο παιδάκι και σαν μεγάλωσε τον πάντρεψαν με την μάνα της. Από δέκα αδέρφια, έχει μείνει μόνη της πια. Δείχνει τις ξέθωρες από τον χρόνο φωτογραφίες τους και τους θυμάται έναν έναν με αγάπη, καμαρώνει τη λεβεντιά τους. Δεν θέλει να ακούει για τους Γερμανούς καθόλου. Τους φοβότανε και της στερήσανε κιόλας από τα αδέρφια της. Με τους Ιταλούς μεγάλωσαν, τους ήξεραν κάπως καλύτερα. Στο σχολείο βέβαια τους απαγόρευαν τα ελληνικά και εκείνη στην δευτέρα δημοτικού το άφησε. Προτιμούσε να σπέρνει και να αλωνίζει δίπλα στην οικογένειά της. Με τον άντρα της την ένωσε ανορθόδοξα η δυστυχία, όταν εκείνος έχασε τον πατέρα του στη θάλασσα και η μάνα του αρρώστησε από τον καημό της. Αδερφές, κόρες δεν είχε η πεθερά της να την βοηθήσουν στην δυστυχία της, μονάχα αρσενικά να αναθρέψει. Μια θειά της Μαγκαφούλας τότε, που έμενε εκεί σιμά και έβλεπε την κατάσταση, έπιασε τον Γιάννη και τον συμβούλεψε να παντρευτεί, να φέρει μια γυναίκα στο σπίτι, να μπορέσει το νοικοκυριό τους να σταθεί. Εκείνος της απάντησε πως αν είναι κάποια να παντρευτεί, θα παντρευτεί την Μαγκαφούλα. Ήταν ημέρα Κυριακή και η Φούλα έλειπε στην εκκλησία, όταν πήγε απ’ το σπίτι της ο Γιάννης και την εγύρεψε για να την παντρευτεί. Σαν γύρισε στο σπίτι εκείνη, της ανακοίνωσε τα μαντάτα η αδερφή της. «Φούλα παντρεύεσαι! Ποιον; Τον Γιάννη. Πότε παντρεύομαι; Σήμερα!» Και παντρεύτηκαν την ίδια μέρα μέσα στο σπίτι τους, με ψητό στο φούρνο και κρασί. Φρόντισε την πεθερά της, φρόντισε τη γραία της πεθεράς της, τα αδέρφια του άντρα της, εκείνον και τα παιδιά τους. Όλη της την ζωή την αφιέρωσε στους άλλους. Ωστόσο την γλύκα της φωνής της και το γέλιο της δεν το ‘χασε, ούτε και την σπιρτάδα της παρά τα ενενήντα πέντε της χρόνια.

Κείμενο: Χριστίνα Κυπαρισσά

Το άρθρο ΜΑΓΚΟΥΦΑΛΑ ΜΑΣΤΡΟΠΑΥΛΟΥ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> ΜΗΝΑΣ ΑΣΠΡΑΣ https://marabouproject.com/portraits/dodekanisa/kasos/minas-aspras-evdokia/ Fri, 23 Jun 2023 12:00:33 +0000 https://marabouproject.com/?p=17178 Η όψη του κυρίου Μηνά δεν μαρτυρά πως είναι γεννημένος το 1926. Εκείνος λέει πως είναι η ζωή στα βουνά που του χάρισε χρόνια.

Το άρθρο ΜΗΝΑΣ ΑΣΠΡΑΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> Η όψη του κυρίου Μηνά δεν μαρτυρά πως είναι γεννημένος το 1926. Εκείνος λέει πως είναι η ζωή στα βουνά που του χάρισε χρόνια. Η ενασχόληση με τη γη, με τα ζώα, τα μελίσσια και το ελαιοτριβείο του, που το κρατά εν λειτουργία εδώ και πενήντα χρόνια.

Θυμάται τις μέρες του πολέμου, όλο περιπέτειες και φτώχεια. Ήταν τυχεροί όμως λέει, γιατί είχανε τα κηπευτικά τους, τα σιτηρά και κρέας απ’ τα ζωντανά. Έτσι τα βγάζανε πέρα, και ας είχανε μονάχα ένα τρύπιο ζευγάρι παπούτσια και τα ρούχα τους ήταν γεμάτα με μπαλώματα απανωτά από την χρήση.

Η φτώχεια όμως, έμελλε να τον στείλει εν τέλει μακριά από το νησί και την οικογένειά του για σχεδόν δεκαπέντε χρόνια. Άλλοι από την Κάσο έφυγαν στην Αυστραλία και άλλοι μπάρκαραν, εκείνος πήγε στην Νέα Υόρκη για να δουλέψει. Πάντα όμως ήξερε πως θα έρθει η ώρα να επιστρέψει στην οικογένειά του, στο νησί. «Αλλιώς γιατί να γυρίσει κανείς από μια πλούσια χώρα, τότε, σαν την Αμερική;».

Με την γυναίκα του δεν είχανε έρωτα, ούτε καν ιδέα για παντρειά, όπως λέει. Όταν πήγε στην Αθήνα να βγάλει τη βίζα του για την Αμερική, παρότι δεν είχε ούτε δεκάρα τσακιστή, έγινε περιζήτητος γαμπρός και κανονίσανε οι γονείς τους το προξενιό εν μία νυκτί. Δώδεκα ημέρες παντρεμένοι ήταν όταν έφυγε, και έκαναν τέσσερα χρόνια για να ειδωθούν ξανά. Γνωρίζονταν από παιδιά, στην ίδια γειτονιά μεγάλωσαν και κατέληξαν να περάσουν μια ολόκληρη ζωή μαζί, 65 χρόνια. «Αιώνια! Είμαστε πια δεμένοι, με τα γηρατεία.».

Κείμενο: Χριστίνα Κυπαρισσά

Το άρθρο ΜΗΝΑΣ ΑΣΠΡΑΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ https://marabouproject.com/portraits/dodekanisa/dimitrios-filippou/ Fri, 23 Jun 2023 11:57:55 +0000 https://marabouproject.com/?p=17175 Το σπίτι όπου κατοικεί είναι έργο του 1801. Το πρώτο πράγμα που σου τραβά την προσοχή, είναι τα μουσικά όργανα που κρατά φυλαγμένα μέσα σε αυτό. Λύρες, λαούτα και βιολιά, φτιαγμένα απ’ τα ίδια του τα χέρια.

Το άρθρο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]> Το σπίτι όπου κατοικεί είναι έργο του 1801. Το πρώτο πράγμα που σου τραβά την προσοχή, είναι τα μουσικά όργανα που κρατά φυλαγμένα μέσα σε αυτό. Λύρες, λαούτα και βιολιά, φτιαγμένα απ’ τα ίδια του τα χέρια. Ο Δημήτριος Φιλίππου δεν σπούδασε ποτέ οργανοποιία, ούτε μαθήτευσε πλάι σε κάποιον δάσκαλο. Στα 18 του έφτιαξε το πρώτο του βιολί οδηγημένος από την αγάπη του για την μουσική. Παραδόξως, δεν ασχολήθηκε ποτέ επαγγελματικά, ούτε φτιάχνοντας όργανα, ούτε παίζοντας μουσική. Υπήρξε πάντα ερασιτέχνης μεν, εραστής τους μεγάλος δε. Γεννήθηκε το 1924 και τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε επί Ιταλικής κατοχής στο ιταλικό σχολείο. Όταν ήταν εννέα, διέκοψε το σχολείο και τον πήρε κοντά του ένας σιδεράς, για να έχει στα χέρια μια τέχνη, να μπορεί μεγαλώνοντας να βγάλει το ψωμί του. Μια μέρα που έψελνε στην εκκλησία, ένας φίλος του πατέρα του κατάλαβε πως ο μικρός ήξερε από γράμματα και αποφάσισε να τον βοηθήσει να συνεχίσει τις σπουδές του. Άρχισαν έτσι, μαζί με ακόμη δύο παιδιά να μαθαίνουν ελληνικά κρυφά από τους Ιταλούς. Τελείωσαν μαζί το δημοτικό και με πείσμα και θέληση, σκληρό διάβασμα και εξετάσεις, ήταν οι πρώτοι τρεις στην Κάσσο που κατάφεραν να βγάλουν το γυμνάσιο. Με το εφόδιο της μόρφωσης, αποφάσισε να μπαρκάρει και να δώσει για πλοίαρχος.

Μέσα στην θάλασσα, όπως λέει, έχει βιώσει θαύματα. Σαν εκείνη τη φορά, ανήμερα του Ευαγγελισμού το 1953, όταν η μηχανή του πλοίου τους πρόδωσε ανοιχτά της Βαλτιμόρης, αλλά έξαφνα, η θάλασσα έγινε λαδιά και η ρυμούλκηση ήταν λες και κάναν βόλτα. Ταξίδευε 30 χρόνια και έχει δει με τα μάτια του όλο τον κόσμο, εκτός από την Αυστραλία. Το νησί και τα παιδιά του τα έβλεπε κάθε ενάμιση χρόνο περίπου, που ζητούσε να επιστρέφει σπίτι του, για να μπορούν τα παιδιά του να τον αναγνωρίσουν, να μεγαλώνουν με την εικόνα του, να μην τον ξεχνάνε. Κάπου μέσα σε αυτό το σπίτι, υπάρχουν ακόμη βαλίτσες ολόκληρες, γεμάτες με γράμματα που ανταλλάσανε με τη σύζυγό του, όσο εκείνος ταξίδευε. Όταν το ‘90 επέστρεψε μόνιμα και πάλι στη στεριά, έπιασε να ασχολείται επιτέλους με την πρώτη του αγάπη. Ακόμη σκαλίζει τα σκαριά κάποιου λαούτου, διοχετεύοντας τη διαύγεια του νου και την όρεξή του για ζωή στο ξύλο.

Αν γυρνούσε το χρόνο πίσω, τη ζωή του δεν θα την άλλαζε. Γιατί στη θάλασσα είχε πάντα παρέα τον ουρανό, μέρα και νύχτα, σε κάθε άκρη του πλανήτη. Όποτε και αν έστρεφε το βλέμμα του σε αυτόν, εκείνος ήταν εκεί. Και αν τον βαστούσαν ακόμη τα πόδια του, θα ‘θελε τώρα να μπορεί να περνά περισσότερο χρόνο πατώντας τη γη, πλάι στα δέντρα του, να φροντίζει και να περιποιείται τις συκιές του, τις αμυγδαλιές, τις ελιές του.

Κείμενο: Χριστίνα Κυπαρισσά

Το άρθρο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

]]>