Τόσα χρόνια μετά, μονάχα φέτος ασχολήθηκε πάλι με παραλιακό κρεοταχυφαγείο, όταν άνοιξε τη δική του καντίνα στο λιμάνι. Και ήδη, μόλις κατά τους πρώτους μήνες λειτουργίας της, έχει πλέον γίνει το αγαπημένο στέκι όλων των ντόπιων αλλά και των επισκεπτών του νησιού, διότι ανεξάρτητα από τα δικά του πεντανόστιμα κρέατα, είναι και η επιτομή της φιλοξενίας. «Μπύρα δεν έχω σερβίρει ποτέ, ο καθένας ανοίγει το ψυγείο και παίρνει ό,τι θέλει», λέει ο ίδιος χαμογελώντας, γεμάτος υπερηφάνεια. Κοιτάζοντας κανείς τη φιλόξενη λακκούβα πάνω από το αριστερό του φρύδι, θα δει εκεί να λουφάζει και το παράπονό του που έχει να κάνει με αρνητικά συναισθήματα και ελαττώματα. «Η ρουφιανιά και η ζήλεια δυστυχώς γεννήθηκαν μαζί με τους ανθρώπους», λέει, συμπληρώνοντας πως «από τότε που υπάρχει ανθρωπότητα υπάρχουν και αυτά».

Το άρθρο ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΠΑΝΤΕΛΟΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

Υπάρχει όμως και η πενταετία 1955-1960 που χρίζει τον μετέπειτα επινοητικό εργολάβο, τον μοναδικό φωτογράφο του νησιού που απαθανάτιζε γάμους και πωλούσε κάθε φωτογραφία για τρεις δραχμές. Την πρώτη του φωτογράφιση την έκανε με μια φωτογραφική μηχανή που αγόρασε από έναν συγχωριανό του. Κι όταν ο πατέρας του τον είδε σε έναν γάμο που ήταν κι εκείνος καλεσμένος να τραβάει φωτογραφίες, τον ρώτησε επίμονα πού είχε βρει τη φωτογραφική μηχανή και του επέβαλε να τη γυρίσει πίσω. Την επόμενη ημέρα, ο ηθικός αλλά και «τζαναμπέτης», πατέρας του κ. Παραδείση, δηλ. δύστροπος και πεισματάρης, πήγε στην αστυνομία μαζί του και φώναξε αυτόν που του είχε πουλήσει τη μηχανή για να την πάρει πίσω. Παρ’ όλα αυτά, συνέχισε τελικά να φωτογραφίζει σε γάμους και πανηγύρια για να δίνει χρήματα στη μητέρα του και ό,τι έμενε να το παίρνει ο ίδιος. Προτιμούσε τα πανηγύρια γιατί φωτογράφιζε παρέες (μέχρι 8 πόζες που είχε το φιλμ) κι έτσι κέρδιζε περισσότερα χρήματα. Μολονότι το κόστος της αγοράς της μηχανής ήταν 150 δραχμές και μολονότι έκαστο φιλμ κόστιζε τότε 50 δραχμές, ο κ. Παραδείσης επέμεινε στο όποιο όφελος εμφανίζοντας φιλμ στην Πάτμο και στη Λέρο.

Από το νησί έφυγε μόνο για να πάει τη μεγάλη του αδελφή στην Αυστραλία, όταν εκείνη ήταν περίπου 80 χρόνων. Δεν του άρεσε ο ρυθμός της ζωής εκεί και επέστρεψε μετά από έναν μήνα. Του έλειπαν τα ουζερί και η παρέα, ούτε και ήθελε να στερηθεί τον κήπο με τα οπωροκηπευτικά του. Για εκείνον όλη του η ζωή ήταν και είναι ωραία και ο άνθρωπος που δεν του έλειψε τίποτα χάρη στην εργατικότητά του αλλά και που δεν έλειψε ποτέ απ’ το νησί του, λέει χαρακτηριστικά πως οι Λειψοί είναι η γενέτειρα και η πατρίδα του. Μέσα στα ποιητικά του μάτια κοιμούνται εικόνες μιας ολόκληρης ζωής, της δικής του και άλλων, και αυτές οι εικόνες στους Λειψούς θα τον κάνουν να πει στα 84 χρόνια του «εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα, εδώ θα πεθάνω».

Το άρθρο ΒΕΝΕΔΙΚΤΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΗΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

Δύο κάτοικοι όλοι κι όλοι, όμως η μεταξύ τους διαμάχη δεν άργησε να έρθει όταν ο μπαρμπα – Ηλίας δυσανασχέτησε που τα ζωάκια του μπαρμπα – Παντέλου του έτρωγαν όλο το γρασίδι και εκτόπισε και αυτόν και τα ζωάκια του στα νησάκια που βρίσκονται απέναντι από τους Λειψούς. Ο εκδιωγμένος μπαρμπα – Παντέλος μεταφέρει το παράπονό του στον Τούρκο Χόζα, τον επιτελάρχη που περνούσε κάθε χρόνο από εκεί για να επιβλέπει. Και ο Χόζα, αφού τον ρώτησε τι θα τον ευχαριστούσε, του παραχώρησε κτήματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως βοσκοτόπια.

Ο δεύτερος αυτός κάτοικος του νησιού υπήρξε ο πατέρας της γιαγιάς του Ευάγγελου Καΐρη, ο οποίος θυμάται τον παππού του βρακοφόρο και κλητήρα στο κονάκι, όπου συνεδρίαζαν τότε και αποφάσιζαν τι θα ζητούσαν από τον Τούρκο κατά την άφιξή του. Οι διπλωματικές και επικοινωνιακές του δεξιότητες θα πρέπει να ήταν πολύ υψηλού επιπέδου, αφού ο εγγονός του τον θυμάται να κάνει το τραπέζι στον Τούρκο με ένα λαβράκι και έναν κόκορα, κι εκείνος να του δίνει σε αντάλλαγμα πολλά στρέμματα. Όπως αναφέρει ο Ευάγγελος Καΐρης, οι πρώτοι άνθρωποι του νησιού ζούσαν σε σπηλιά για να κρύβονται από τους πειρατές, ενώ ο ίδιος έχει σήμερα τα ζώα του στο πρώτο προς κατοίκηση σπίτι του νησιού, που είχε φτιάξει ο προπάππους του γερο – Παντελής.

Ο Ευάγγελος Καΐρης γεννήθηκε το 1941, στο ξέσπασμα του β’ παγκοσμίου πολέμου, και υπήρξε ο μόνος από τα τρία του αδέλφια που έμεινε στον τόπο του, τη στιγμή που εκείνα μετανάστευσαν σε Αυστραλία και Βέλγιο. Μία εικοσαετία έλειψε από το νησί εργαζόμενος στην Αθήνα, κι εκείνο που του έλειψε κατά την περίοδο αυτή ήταν η αλληλεγγύη και οι ενωτικοί δεσμοί των οικογενειών που στόλιζαν τους Λειψούς.

Όλα τα οδικά δίκτυα και οι κατασκευές του δήμου έτυχαν της επιμέλειας του Ευάγγελου Καΐρη, τα εργατικά χέρια του οποίου καταπιάστηκαν και με τη γεωργία και με την κτηνοτροφία, αλλά και με τα καμίνια που διέθετε το νησί μέχρι το 1970. Όποιος είχε τότε μουλάρι, αφηγείται, είχε και δουλειά. Ο ίδιος είχε μουλάρι από τον πατέρα του και όσον αφορά στις γεωργικές εργασίες λέει χαρακτηριστικά πως «παλιά οι άνθρωποι τη δουλεύανε τη γη». Με την ίδια νοσταλγία και πίκρα βιώνει πλέον την απώλεια των παραδόσεων αλλά και την ενασχόληση με την κτηνοτροφία. Ακόμη, τον ενοχλεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι στο νησί δεν έχει υπάρξει σωστή και ανάλογη διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς και όπως διαπιστώνει «το νησί δεν έχει αξιοποιήσει τα αρχαία που έχει, κάποια από τα οποία μπορείς να τα δεις ακόμα».

Δεν είναι μόνο οι γεωργικές και οι κτηνοτροφικές δραστηριότητες που έχουν χάσει πλέον την παλαιά τους πρωτοκαθεδρία στον εργασιακό χώρο. Ο Ευάγγελος Καΐρης αναπολεί το ίδιο νοσταλγικά και τα γλέντια που γίνονταν τη δεκαετία του 1970, έως και τρία εβδομαδιαίως, τα οποία με τη σειρά τους πλαισίωναν την κοινωνική ζωή του τόπου. Τα άσπρα του μαλλιά εναρμονίζονται μαγικά με τα σύννεφα του ουρανού, ενώ στο λαμπερό του πρόσωπο, τα χαρακτηριστικά του οποίου αποκαλύπτουν έναν ιδιαίτερα όμορφο νεαρό στα νιάτα του, αντανακλώνται γλυκόπικρες μνήμες από εικόνες καταστροφής μα και του μεγαλείου της φύσης. Έτσι, θυμάται το τσουνάμι και την πλημμύρα που προκάλεσε ο σεισμός του 1957, μα και το καταπράσινο από τους αμπελώνες νησί του.

Το άρθρο ΝΙΚΗΤΑΣ ΓΡΥΛΛΗΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

«Παλιά οι άνθρωποι την δουλεύανε την γη.»

Ασχολήθηκε με τα γεωργικά και τα ζώα . Και πολύ λίγο με τα Καμίνια που είχε το νησι έως το 1970. Οποιος είχε μουλαρι εκείνη την εποχή λέει, είχε και δουλειά. Εκεινος είχε μουλάρι από τον πατέρα του. Θυμάται να λέει για το τσουνάμι του 57 που είδε από σπίτι του ότι είναι πλημμύρα η το ηφαίστειο. Του έχει λείψει η θέα που αντίκρυσε όλο το νησι πράσινο από τα αμπέλια.

Το μεγάλο του παράπονο του είναι ότι το νησι δεν έχει αξιοποιήσει τα αρχαία που έχει , κάποια απο τα οποία μπορείς να τα δεις ακόμα . Το νησι φημίζεται ότι πριν τον κατακλυσμό είχε 17,000 κατοίκους. Ιστορία του πρώτου κατοίκου , Μπάρμπα Ηλία . Το 1100 υπήρχε το μοναστήρι με μοναχούς αλλά κάπου κοτοικους δεν είχε . Ο μπάρμπα Ηλίας ήτανε τσοπάνος ήρθε από την Κρήτη στους Λειψούς το 1840 περίπου. Το νησι τότε ήταν άγονο , δεν έχει δρόμους . Αυτός ήθελε παρέα και ζήτησε από τον Τούρκο κατάκτηση να του φέρει κόσμο . Ο τούρκος βρήκε έναν άλλον τσοπάνη από την Σάμο που πήγαινε στο αγαθονησι εκείνη την εποχή και είχε και οικογένεια . Τον μπάρμπα Παντέλο. Της γιαγιας του ο πατερας. Αυτός ήτανε ο δεύτερος κάτοικος στους Λειψούς. Δεν πέρασε πολύ καιρός και ο μπάρμπα Ηλίας ταβαλε τελικά με τον μπάρμπα παντελο ότι τα ζώα του τρώνε όλο το φαγητό και τον έδιωξε από εκεί , για να πάει ο παντελής στα νησάκια απέναντι των λειψων με τα ζώα του . Του λέει εδώ σε έφερα να μου κανεις παρέα όχι να με διώξεις . Δυο κάτοικοι και είχαν μάχη μεταξύ τους.

Ερχόταν ο τούρκος ο Χοζας που ήταν κάτι σαν επιτελάρχης κάθε χρόνο για να επιβλέψει και τότε λέει ο παντελής στον Τούρκο ότι ο Ηλίας τον έδιωξε από εκεί . Τότε ο τούρκος λέει στον Παντέλι τι κτήματα θες να σου δώσω . Και τότε ο παντελής ζήτησε τα κτήματα που θα μπορούσαν να τρώνε τα ζώα του και Του τα έδωσε.

Θυμάται τον παππού του με τις βράκες που ήτανε κλητήρας . Έκανε τραπέζι στον Τούρκο με ένα λαβράκι και ένα κόκκορα και ο τούρκος σε αντάλλαγμα του έδωσε πολλά στρέμματα. Τότε για να πάρουν μια απόφαση , μαζεύονταν στο κονάκι και συνεδρίαζανε τι θα ζητήσουν στον Τούρκο όταν θα ερχόταν . Σε αυτό ήταν κλητήρας ο παππούς του , στη συνέχεια παρέμεινε κλητήρας με τους Ιταλούς

Οι πρώτοι άνθρωποι του νησιού ζούσανε σε μια σπηλιά για να κρύβονται από τους πειρατές Ο γερο-παντελής έκανε το πρώτο σπίτι του νησιού για να κατοικήσει , στο οποίο σήμερα ο ο Ευάγγελος έχει τα ζώα του.

Το άρθρο ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΪΡΗΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.

Είδε και έζησε το τσουνάμι που προκάλεσε ο σεισμός του 1957. Ήταν αυγή όταν με τα σαστισμένα παιδικά του μάτια αντίκρισε απ’ το μπαλκόνι βρυχώμενα κύματα 9-10 μέτρων να σκεπάζουν το λιμάνι. Όλο το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς οι κάτοικοι του νησιού διαβίωσαν στα βουνά από φόβο επανάληψης της έκρηξης θυμού της φύσης.

Λιτός κι απέριττος, του άρεσαν όλες οι δουλειές επειδή κάλυπτε με αυτές τις βασικές του ανάγκες. Δεν στερήθηκε ποτέ τίποτα κι έφτασε να παίρνει μέχρι και 26 δραχμές μεροκάματο όταν ο καφές κόστιζε μισή δραχμή. Τα δραστήρια χέρια του καταπιάστηκαν με ποικίλες κι άκρως αντιθετικές μεταξύ τους εργασίες, από την απασχόληση στις αποχετεύσεις, στα λύματα και τα σκουπίδια μέχρι την οικοδομή, τα κάρβουνα, τα ασβεστοκάμινα, τα αμπέλια και τα χαρούπια. «Αν δεν βαριέσαι, ας είναι μικρό το νησί, πάντα βρίσκεις κάτι», λέει ο ίδιος με υπερηφάνεια.

Ο κ. Παραδείσης δημιούργησε τον δικό του παράδεισο με την αυτονομία που του χάρισε η εργατικότητά του αλλά και με τα γαμήλια γλέντια και την κοινωνική συναναστροφή που αναπολεί. Σήμερα νοσταλγεί περισσότερο το γλέντι στη βυζαντινή Παναγία του Χάρου, τότε που γινόταν στο εξωκλήσι. Το πανηγύρι γινόταν μέχρι το 1970 και θυμάται να μεταφέρουν εκεί με μουλάρια τραπέζια και καρέκλες. Αργότερα, όπως αφηγείται, επειδή άρχισε να έρχεται πολύς κόσμος, το πανηγύρι μεταφέρθηκε κάτω στην πλατεία.

Δεν θα άλλαζε τίποτα στη ζωή του, δηλώνει χαμογελώντας, ενώ προσφιλής σε όλους και κοινωνικότατος, μοιάζει να τον απασχολεί η υστεροφημία όσο τίποτα άλλο λέγοντας «στο τέλος μένει το καλό όνομα». Και θα το έχει γιατί έχει δουλέψει πολύ για αυτό.

Το άρθρο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΗΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Marabou Project.